W-Fragen w języku niemieckim – jak poprawnie zadawać pytania w pracy opiekunki?

Czy zdarzyło Ci się w pracy w opiece nie wiedzieć, jak o coś zapytać po niemiecku? Chcesz dowiedzieć się, jak zadawać pytania, by lepiej porozumiewać się z podopiecznym i jego rodziną? Ten wpis jest dla Ciebie :)

Rodzaje pytań w języku niemieckim

W języku niemieckim, podobnie jak w języku polskim, mamy dwa rodzaje pytań:

1. Pytania zamknięte w języku niemieckim - to takie pytania, na które możemy odpowiedzieć: "Tak." albo "Nie." Nazywają się one 'Ja/Nein Fragen' albo 'Satzfragen'.

np. Gehst du schon schlafen? - Czy idziesz już spać?

- Ja, ich gehe schon schlafen. - Tak, idę już spać.
- Nein, ich gehe noch nicht schlafen. - Nie, nie idę jeszcze spać.

2. Pytania otwarte - to pytania, które zadajemy po to, aby uzyskać jakieś konkretne szczegółowe informacje i na które jest więcej możliwości odpowiedzi. Nie da się na nie odpowiedzieć po prostu: 'tak' czy 'nie'. I dzisiaj zajmiemy się właśnie nimi ;)

Pytania otwarte nazywane są często 'W-Fragen', ponieważ większość tych pytań zaczyna się od W-słów (zaimków pytających), takich jak: 'wer', 'wie', 'was', 'wo', 'wann', 'warum'. To one pomagają zdobyć potrzebne informacje – np. gdzie znajdują się leki, czy kiedy podopieczny je obiad.

W tym artykule poznasz przydatne pytania, które możesz wykorzystać w codziennej pracy opiekunki, a także nauczysz się tworzyć własne W-Fragen!

W-Fragen, które musisz znać:

• Was? - Co?

• Wer? - Kto?

• Wann? - Kiedy?

• Warum? =Wieso? - Dlaczego?

• Woher? - Skąd?

• Wohin? - Dokąd?

• Wo? - Gdzie?

• Wem? - Komu?

• Wen? - Kogo?

• Wie? - Jak?

Zaimek pytający 'wie' może się łączyć i przybierać trochę bardziej rozszerzone formy:
- Wie oft? - Jak często?
- Wie spät? - Jak późno?
- Wie viel? - Ile? (Jeśli pytamy o rzeczowniki niepoliczalne, np. Wie viel Zeit hast du heute? - Ile masz dzisiaj czasu?)
- Wie viele? - Ile? - (Jeśli pytamy o rzeczowniki policzalne, np.: Wie viele Kartoffeln brauchen wir? - Ile potrzebujemy ziemniaków?)
- Wie lange? - Jak długo?

Jak samodzielnie zbudować pytanie otwarte (W-Frage) w języku niemieckim?

Na początku pytania otwartego stoi zaimek pytający, następnie stoi odmieniony czasownik, podmiot/osoba, przez którą czasownik został odmieniony oraz reszta zdania, np.

Woher  kommt  er? - Skąd on pochodzi?
(Zaimek pytający + odmieniony czasownik + podmiot/osoba + ewent. reszta zdania)

Uwaga! Przy pytaniach: Wie viel? Wie viele? od razu dajemy rzeczownik i dopiero czasownik  i podmiot / osobę, np.
Wie viele Bananen kaufen wir? - Ile kupujemy bananów?

Przykłady pytań w języku niemieckim, przydatne w pracy opiekunki:

Was? - Co?

Was machen Sie? - Co Pan / Pani robi?

Was machst du gern? - Co lubisz robić?

Was liest du? - Co czytasz?

Was möchten Sie trinken? - Czego chciałaby się Pani napić? (oczywiście to zdanie w zależności od potrzeb, może znaczyć: Czego chciałby się Pan napić? / Czego chcielibyście się Państwo napić?)

Wer? - Kto?
Wer ist das? - Kto to jest?
Wer war das? - Kto to był?
Wer kommt morgen? - Kto jutro przyjdzie?

Wann? - Kiedy?
Wann kommt Krankenschwester? - Kiedy przyjdzie pielęgniarka?
Wann gehen wir zum Arzt? - Kiedy idziemy do lekarza?
Wann darf ich Freizeit haben? - Kiedy mogę mieć czas wolny?
Wann haben Sie Geburtstag? - Kiedy ma Pan / Pani urodziny?

Warum? =Wieso? - Dlaczego?
Warum sind Sie heute so müde? - Dlaczego jest Pani dzisiaj taka zmęczona?
Warum weinst du? - Dlaczego płaczesz?
Warum schläfst du nicht? - Dlaczego nie śpisz?

Woher? - Skąd?
Woher haben Sie das? - Skąd to Pan / Pani ma?
Woher wissen Sie das? - Skąd to Pan / Pani wie?
Woher kommst du? - Skąd pochodzisz?

Wohin? - Dokąd?
Wohin gehst du? - Dokąd idziesz?
Wohin möchten Sie gehen? - Dokąd chciałaby Pani pójść?
Wohin fahren wir am Samstag? - Dokąd jedziemy w niedzielę?

Wo? - Gdzie?
Wo kaufen Sie Eier? - Gdzie kupuje Pan / Pani jajka?
Wo ist Ihre Zahnbürste? - Gdzie jest Pani szczoteczka do zębów?
Wo ist deine Tasche? - Gdzie jest twoja torebka?
Wo ist dein Mann? - Gdzie jest twój mąż?
Wo wohnen deine Kinder? - Gdzie mieszkają twoje dzieci?

Wem? - Komu?
Wem gibst du das Geschenk? - Komu dajesz ten prezent?
Wem soll ich die Rechnung geben? - Komu powinnam dać ten rachunek?
Wem gehört dieser Schal? - Do kogo należy ten szalik / szal?

Wen? - Kogo?
Wen soll ich fragen? - Kogo mam spytać?
Wen möchten Sie sprechen? (albo: Mit wem möchten Sie sprechen?) - Z kim chciałby Pan rozmawiać?
Wen haben Sie im Krankenhaus getroffen? - Kogo Pani spotkała w szpitalu?

Wie? - Jak?
Wie kann ich Ihnen helfen? - Jak mogę Panu / Pani pomóc?
Wie fühlen Sie sich heute? - Jak się Pani dzisiaj czuje?
Wie geht's dir? - Jak się masz?
Wie heißt du? - Jak się nazywasz?
Wie alt sind Sie? - Ile ma Pani lat?

Wie viel Geld haben wir? - Ile pieniędzy mamy?
Wie spät ist es? - Która jest godzina? 
Wie oft gehen Sie einkaufen? - Jak często robi Pan / Pani zakupy?
Wie lange hast du schon diese Schmerzen? - Jak długo masz już te bóle?

Mam nadzieję, że już wiesz jak tworzyć W-Fragen i że przykłady zdań się przydadzą ;)
Pamiętaj, jeśli potrzebujesz wsparcia w nauce - możesz zapisać się na jeden z wybranych kursów (więcej INFO - Kursy online dla opiekunek i opiekunów osób starszych) albo skorzystać z 
Kursu na platformie :)

Czytaj więcej»

Kierunek i miejsce: Niemieckie przyimki z Dativem i Akkusativem w opiece nad osobami starszymi

W języku niemieckim istnieją przyimki, które mogą być używane zarówno z Dativem, jak i z Akkusativem, w zależności od kierunku lub miejsca, które chcemy wyrazić. Dla opiekunek osób starszych pracujących w Niemczech, zrozumienie i poprawne stosowanie tych przyimków jest niezwykle istotne w codziennej poprawnej komunikacji. 

Pamiętajmy również, że istnieją przyimki, które łączą się tylko z Dativem - więcej na ten temat znajdziesz w artykule: Die Präpositionen mit dem Dativ - Przyimki z celownikiem oraz przyimki, które łączą się tylko z Akkusativem, więcej przeczytasz tutaj: Die Präpositionen mit dem Akkusativ - Przyimki z biernikiem

W tym artykule omówimy pokrótce niemieckie przyimki, które mogą występować zarówno z Dativem, jak i z Akkusativem, w kontekście opieki nad osobami starszymi. Do powyższych przyimków należą:

• an - przy, na (pion - czyli np. na ścianie, na wieszku itp), w
• auf - na (poziom - czyli np. na stole, na łóżku, na biurku itp.)
• hinter - za
• in - w (we wnętrzu), do, za
• neben - obok
• über - nad
• unter - pod, wśród
• vor - przed
• zwischen - między

To, którego z powyższych przyimków użyjemy, uzależnione jest od postawionego pytania: wo? (gdzie?) albo wohin? (dokąd?). Dobrze ilustruje to grafika umieszczona na samej górze ;)

Wir gehen in den Park. - My idziemy do parku. - Musimy zadać pytanie: Dokąd idziemy? Do parku. Czyli powinniśmy użyć "in" + Akkusativ.

Wir sind in dem Park. / Wir sind im Park. - Jesteśmy w parku. - Stawiamy pytanie: Gdzie jesteśmy? W parku. Tutaj konieczne jest użycie "in" + Dativ.

Powinniśmy zapoznać się jeszcze z dwoma pojęciami - czasowniki statyczne oraz czasowniki dynamiczne. 

Czasowniki statyczne, to takie, które związane są z pytaniem 'wo?' (gdzie?),czyli występują z Dativem oraz oznaczają stan spoczynku lub trwania jakiejś czynności.
Do czasowników statycznych zaliczamy: 

- liegen (leżeć)

- stehen (stać)

- hängen (wisieć)

- sitzen (siedzieć)

- sich befinden (znajdować się)

- stecken (tkwić)

Czasowniki dynamiczne, to takie, które związane są z pytaniem 'wohin?' (dokąd?), czyli występują z Akksuativem oraz oznaczają ruch albo kierunek.

Do czasowników dynamicznych w języku niemieckim zaliczamy m.in.:

- legen (kłaść, wkładać, położyć)

- stellen (stawiać, postawić)

- hängen (wieszać)

- sich setzen (usiąść, siadać)

- setzen (posadzić, sadzać)

- stecken (włożyć, wkładać)

A oto przykłady zdań z przyimkami, które mogą być przydatne w pracy opiekunek i opiekunów osób starszych, a użyte zostały z Dativem oraz Akkusativem:

Ich stelle die Medizin auf den Tisch. 

(wohin stelle ich? stawiam dokąd? - auf + Akkusativ) - Kładę lekarstwa na stół.

Die Medizin steht auf dem Tisch. 

(wo steht? gdzie stoi? - auf + Dativ) - Lekarstwa stoją na stole.

Ich lege die Decke auf das Bett. 

(wohin lege ich? dokąd kładę? - auf + Akkusativ) - Kłądę koc na łóżko.

Die Decke liegt auf dem Bett. 

(wo liegt? gdzie leży? - auf + Dativ) - Koc leży na łóżku.

Der Patient setzt sich neben den Tisch. 

(wohin setzt sich? dokąd siada? - neben + Akkusativ) - Pacjent siada obok stołu.

Der Patient sitzt neben dem Tisch. 

(wo sitzt? gdzie siedzi? - neben + Dativ) -  Pacjent siedzi obok stołu.

Die Krankenschwester stellt die Medikamente in den Schrank. 

(wohin stellt? dokąd stawia? - in + Akkusativ) - Pielęgniarka wstawia leki do szafki. 

Die Medikamente stehen im Schrank. 

(wo stehen? gdzie stoją? - in + Dativ) - Leki stoją w szafce.

Ich lege die Zeitung auf den Schreibtisch. 

(wohin lege ich? dokąd kładę? - auf + Akkusativ) - Kładę gazetę na biurko. 

Die Zeitung liegt auf dem Schreibtisch. 

(wo liegt? gdzie leży? - auf + Dativ) - Gazeta leży na stole.

Ich lege Ihre Brille neben die Nachttischlampe. 

(wohin lege ich? dokąd kładę? - neben + Akkusativ) - Kładę Pani okulary obok lampki nocnej.

Ihre Brille liegt neben der Nachttischlampe. 

(wo liegt? gdzie leżą? - dosł. leży - neben + Dativ) - Pani okulary leżą obok lamki nocnej. 

Jeśli nie rozumiesz dla czego w powyższym zdaniu "Ihre Brille liegt" a nie "liegen" to zapraszam Ciebie do artykułu pt. Pułapki w języku niemieckim: Hose, Tür, Brille - czepiam się słówek :D

Ich gebe ihm die Medikamente in die Hand. 

(wohin gebe ich? dokąd daję? - in + Akkusativ) -  Daję mu leki do ręki. 

Er hält die Medikamente in der Hand. 

(wo hält er? gdzie trzyma? - in + Dativ) - On trzyma leki w ręce.

Sie legt das Kissen unter den Kopf. 

(wohin legt sie? dokąd kładzie? - unter + Akkusativ) - Ona kładzie poduszkę pod głowę.

Das Kissen liegt unter dem Kopf. 

(wo liegt? gdzie leży? - unter + Dativ) - Poduszka leży pod głową.

Ich gehe in die Küche. 

(wohin gehe ich? dokąd idę? - in + Akkusativ) - Idę do kuchni.

Ich bin in der Küche. 

(wo bin ich? gdzie jestem? - in + Dativ) - Jestem w kuchni.

Ich stelle den Rollstuhl hinter die Tür. 

(wohin stelle ich? dokąd stawiam? - hinter + Akkusativ) - Stawiam wózek inwalidzki za drzwiami.

Der Rollstuhl steht hinter der Tür. 

(wo steht der Rollstuhl? gdzie stoi wózek inwalidzki? - hinter + Dativ) - Wózek inwalidzki stoi za drzwiami.

Ich stelle Ihre Schuhe vor den Schrank.

(wohin stelle ich? dokąd stawiam? - vor + Akkusativ) - Stawiam Pani buty przed szafą.

Ihre Schuhe stehen vor dem Schrank.

(wo stehen? gdzie stoją? - vor + Datvi) - Pani buty stoją przed szafą. 

Ich hänge unser Foto an die Wand. 

(wohin hänge ich? dokąd wieszam? - an + Akkusativ) - Wieszam nasze zdjęcie na ścianie.

Unser Foto hängt an der Wand. 

(wo hängt unser Foto? gdzie wisi nasze zdjęcie? - an + Dativ) - Nasze zdjęcie wisi na ścianie.

Ich lege die Zeitung zwischen die Bücher.

(wohin lege ich? dokąd kładę? zwischen + Akkusativ) - Kładę gazetę między książkami.

Die Zeitung liegt zwischen den Büchern.

(wo liegt? gdzie leży? - zwischen + Dativ) - Gazeta leży między książkami.

Sie hängt das Bild über das Bett. 

(wohin hängt? dokąd wiesza? - über + Akkusativ) - Ona wiesza obraz nad łóżkiem.

Das Bild hängt über dem Bett.

(wo hängt? gdzie wisi? - über + Dativ) - Obraz wisi nad łóżkiem.

Mam nadzieję, że te przykłady pomogły przybliżyć i choć trochę bardziej rozjaśnić różnicę w używaniu przyimków z Dativem i Akkusativem. 

Jeśli potrzebujesz pomocy indywidualnej możesz napisać do mnie na kontakt@wajslozinska.com i zapisać się na zajęcia online :)

Jeśli potrzebujesz poznać albo odświeżyć najważniejsze informacje na temat niemieckich przypadków to zapraszam Ciebie do wpisu: Przypadki w języku niemieckim - Kasus/Fall

Czytaj więcej»

Wo sitzt du gerne? - Gdzie lubisz siedzieć? :)

Wo sitzt du gerne?

Ich sitze gerne.. - Siedzę chętnie..

- im Garten - w ogrodzie
- am Strand - na plaży
- in einer Bar - w barze
- auf der Terrasse - na tarasie
- am Computer - przy komputerze
- auf dem Balkon - na balkonie

Wo kann man noch sitzen? - Gdzie jeszcze można siedzieć?

Man kann noch ..... sitzen. - Można jeszcze siedzieć..

- auf dem Sofa - na kanapie
- auf der Wiese - na łące
- am Meer - nad morzem
- im Park - w parku
- auf dem Stuhl - na krześle
- am Tisch - przy stole
- im Büro - w biurze
- vor dem Fernseher - przed telewizorem
- am Fenster - przy oknie
- in der Bibliothek - w bibliotece
- im Sessel - w fotelu
- auf der Toilette - na toalecie


Myślę, że dzisiejsze zwroty są przydatne w naszym codziennym życiu, również gdy przebywamy w Niemczech w pracy.

A jak Ty myślisz ?

Czytaj więcej»

Pułapki w języku niemieckim: Hose, Tür, Brille - czepiam się słówek :D

Dzisiaj kilka podchwytliwych słówek..

Mam na myśli na przykład: die Hose (spodnie), die Tür (drzwi)  czy die Brille (okulary).
W liczbie mnogiej te słówka brzmią następująco: die Hosen, die Türen i die Brille.

Ale o co mi tak właściwie chodzi i czemu się ich czepiam?
Już tłumaczę :)


Zacznijmy od spodni!
W języku polskim powiedzielibyśmy: Jego spodnie są brudne.

Tłumacząc to zdanie na jezyk niemiecki nie powiemy "są" tylko "jest"!!!
czyli: Seine Hose ist schmutzig. (a nie "seine Hose sind schmutzig")

Powiemy tak dlatego, że mamy na myśli jedne spodnie.

Gdybyśmy jednak mówili np. "o naszych spodniach" (czyli o większej ilości niż jedna)  to powiedzielibyśmy:
Unsere Hosen sind schmutizg. (Nasze spodnie są brudne)

Żeby nam się sprawa trochę bardzie wyjaśniła, podam kolejne przykłady.

Podobnie sprawa wygląda ze słówkiem "die Tür" czyli drzwi.

Weźmy np. takie zdanie: Drzwi są brązowe.
Po niemiecku będzie to zdanie brzmiało następująco:
Die Tür ist braun.  - jeśli mamy oczywiście na myśli, jedne konkretne drzwi!

Jeśli mówimy o wszystkich drzwiach w naszym domu/ mieszkaniu to powiemy:
Die Türen sind braun.


Z okularami jest podobnie.

W języku polskim spytamy: Gdzie są moje okulary? (SĄ!!!)
W języku niemieckim natomiast spytamy: Wo ist meine Brille? (IST a nie SIND, czyli JEST a nie SĄ!)

Gdyby pytanie brzmiało: Wo sind unsere Brille?
oznaczało by to, że pytamy o wiekszą liczbę okularów (Gdzie SĄ nasze okulary?)

Tak oto niepozorne, proste słówka mogą narobić niezłego zamieszania :)
Mam nadzieję, że już teraz wszystko jasne?
Spodobała Ci się wpis? Czy był przydatny?
Daj znać w komentarzu i podziel się z innymi.
Dziękuję.

*           *           *            *             *             *

Pozdrawiam serdecznie!

Czytaj więcej»

Tryb rozkazujący w języku niemieckim

Dzisiaj przekażę Wam drodzy Opiekunowie, najważniejsze informacje na temat trybu rozkazującego, der Imperativ.

Trybu rozkazującego w języku niemieckim używa się przede wszystkim do wydania rozkazu, ale również wyrażenia prośby, polecenia, życzenia czy też udzielenia rady.

Czasownik w tym trybie stoi w zdaniu na pierwszym miejscu, a na końcu zdania stoi wykrzyknik.

Do drugiej osoby liczby pojedynczej i mnogiej zazwyczaj nie używamy zaimków osobowych 'du' oraz 'ihr', natomiast do pierwszej i trzeciej osoby liczby mnogiej używamy zaimków 'wir' i 'Sie'.

np.

Sitz! (Siadaj!)

Sitzt! (siadajcie!)

Sitzen wir! (Usiądźmy!)

Sitzen Sie! (Proszę usiąść!)


* Tryb rozkazujący dla 2 osoby liczby pojedynczej tworzymy zazwyczaj poprzez odrzucenie zaimka osobowego oraz końcówki '-st'od formy 2 osoby czasu teraźniejszego np.

- du gibst (ty dajesz), wyrzucamy 'du' oraz końcówkę '-st' i zostaje nam - gib! (daj!)

Gib mir noch eine Tasse Kaffee! - Daj mi jeszcze jedną filiżankę kawy!

- du hilfst (ty pomagasz) - hilf! (pomóż!)

Hilf mir bitte! - Pomóż mi proszę!

Czasem tryb rozkazujący w języku niemieckim dla 2 osoby liczby pojedynczej posiada końcówkę '-e', występującą jednak coraz rzadziej, np.:

Frage mich nicht! - Nie pytaj mnie!

Przy czasownikach, których temat kończy się na '-t', '-d' oraz '-ig' oraz przy grupach spółgłoskowych, w których ostatnia głoska to '-m' lub '-n', zawsze występuje końcówka '-e' np.:

- du wartest (ty czekasz) - warte! (czekaj!)

Warte auf mich! - Czekaj na mnie!

- du öffnest (ty otwierasz) - öffne! (otwórz!)

Öffne die Tür! - Otwórz drzwi!

Czasowniki tzw. mocne, tworzą Imperativ dla 2 os. liczby pojedynczej bez przegłosu, np.:

- du schläfst (ty śpisz) - schlaf! (śpij!)

Schlaf gut! - Śpij dobrze!

- du fährst (ty jedziesz) - fahr! (jedź!)

Fahr langsamer! - Jedź wolniej!

Natomiast czasowniki tzw. posiłkowe (sein, haben oraz werden) tworzą w języku niemieckim tryb rozkazujący odrębnie, np.:

- Sei nicht so laut! - Nie bądź taki głośny!/ Nie bądź tak głośno!

- Hab keine Angst! - Nie bój się!

- Werd(e) glücklich! - Bądź szczęśliwy!

* Tryb rozkazujący dla 2 osoby liczby mnogiej pokrywa się, po odrzuceniu zaimka osobowego, z odmianą w trybie oznajmującym, np.:

- ihr wartet (wy czekacie) - wartet! (czekajcie!)

Wartet auf uns! - Czekajcie na nas!

- ihr ruft an (dzwonicie) - ruft an! (zadzwońcie!)

Ruft uns morgen an! - Zadzwońcie do nas jutro!

* Tryb rozkazujący dla 3 osoby liczby mnogiej (tzw. formy grzecznościowej), tworzymy poprzez przestawienie zaimka osobowego oraz formy czasownika w czasie teraźniejszym, np.:

- Waschen Sie bitte jetzt ab! - Proszę teraz pozmywać!

- Machen Sie bitte die Tür zu! - Proszę zamknąć drzwi!


Z trybem rozkazującym spotykamy się również często w miejscach publicznych, np.:

- Parken verboten! - Zakaz parkowania!/ Parkowanie zabronione!

- Rauchen verboten! - Palenie zabronione!

- Nicht hinauslehnen! - Nie wychylać się!

Pozdrawiam i do kolejnego!!!
Beata

Czytaj więcej»

Die Präpositionen mit dem Akkusativ! - Przyimki z biernikiem!

Mówiliśmy już o przyimkach w języku niemieckim, które łączą się z celownikiem (Dativem) - Zobacz TUTAJ, dzisiaj natomiast powiemy sobie o przyimkach, które łączą się z biernikiem (Akkusativem).
Nie chcę Was martwić, ale żeby nie było zbyt prosto istnieją jeszcze przyimki w języku niemieckim, które łączą się albo z Dativem albo z Akkusativem w zależności od sytuacji ;)

Czytaj więcej»

Die Präpositionen mit dem Dativ - Przyimki z celownikiem

Zgodnie z obietnicą wracamy do tematu przyimków. Dzisiaj zajmiemy się tymi przyimkami, które wymagają celownika czyli Dativu.
Najpierw powiemy sobie co to jest tak naprawdę przyimek, a później zajmiemy się każdym z osobna ;)
Opiekunowie osób starszych powinni również pamiętać o tym, że gramatyka niemiecka też jest ważna.. choć może nie najważniejsza.. Znając dzisiejsze przyimki i wiedząc, jak i kiedy je zastosować, będziecie lepiej rozumieć język niemiecki :) Nie zrażajcie się jeśli nie możecie wszystkich zapamiętać lub jeśli od razu wszystkiego nie zrozumiecie. Zdecydowana większość tak naprawdę przychodzi z czasem!

PRZYIMEK - to nieodmienna część mowy;
to wyraz niesamodzielny, stanowiący nierozłączną całość z rzeczownikiem lub zaimkiem.

Przyimki rządzą się poszczególnymi przypadkami.

Poniższe przypadki łączą się ZAWSZE z celownikiem!!! (Patrz tabelka m.in. TUTAJ . Jeśli chcesz się uczyć niemieckiej gramatyki to najlepiej przepisz sobie zawartość tabelki albo wydrukuj i korzystając z niej ucz się nowego materiału - dopóki jej nie zapamiętasz!:)

• aus - z, ze środka, z wewnątrz 

Sie nimmt die Butter aus dem Kühlschrank. [Zi nimt di Buta aus dem Kyl-szrank] - Ona bierze masło z lodówki.

• bei - u, przy, koło 

Ich wohne bei meiner Schwester. [Yś wone baj majna Szfesta] - Mieszkam u mojej siostry.

• gegenüber- naprzeciwko (ale także: w porównaniu, wobec) 

Die Post liegt gegenüber dem Bahnhof. [Di Post ligt gejgen-yba dem Banhof] - Poczta znajduje się (dosł.leży) naprzeciwko dworca.

Możemy również powiedzieć:
Die Post liegt dem Bahnhof gegenüber.

• mit - z 

Monika, könntest du heute mit meiner Mutter ins Krankenhaus fahren? [Monika, koentest du hojte mit majna Muta ins Kranken-haus faren?] - Monika, czy mogłabyś dzisiaj (po)jechać z moją mamą do szpitala?

Celownik z "mit" odpowiada często polskiemu narzędnikowi np.:

Wir fahren mit dem Bus. [Wija faren mit dejm Bus] - (My) jedziemy autobusem.

• nach - po, do, według 

Wann fährst du nach Polen? [Wan ferst du nach Polen?] - Kiedy jedziesz do Polski?

Nach dem Essen gehen wir spazieren. [Nach dejm Esen gejen wija szpaciren] - Po jedzeniu idziemy na spacer.

• seit - od (w znaczeniu czasowym) - Osoby, które zapisały się na "Darmowe wieści od niemiecki_w_opiece" już poznały bliżej ten przyimek oraz przyimek "ab" ;) 

Ich lerne seit einer Woche Deutsch. [Yś lerne zajt ajna Woche Dojcz] - Od tygodnia uczę się niemieckiego.

• von (od, z, o) 

Ich habe das Einkaufsgeld von deiner Tochter. [Yś habe das Ajnkaufs-geld fon dajna Tochta] - Pieniądze na zakupy mam od Twojej córki.

• zu (do -osoby, budowli)

Um Acht Uhr fahren wir zu dem Bahnhof. [ Um Acht Uła faren wija cum Ban-hof] - O godzinie 8 jedziemy na dworzec.

Kommst du zu mir? [ Komst du cu mija?] - Czy przyjdziesz do mnie?


Z celownikiem występują również CZASEM następujące przyimki:

(podaję to tylko dla bardziej zainteresowanych, radzę skupić swoją uwagę na tych powyżej)

• ab - od (w odniesieniu do przyszłości) 

Ab nächster Woche habe ich Urlaub. [Ab neksta Woche habe yś Urlaub] - Od przyszłego tygodnia mam urlop.

• außer - oprócz 

Alle sind schon gekommen, außer deiner Schwester. [Ale zint szon gekomen, ausa dajna Szfesta] - Wszyscy już przyszli, oprócz Twojej siostry.

• entgegen - wbrew 

Entgegen meinem Vorschlag ist sie heute abgereist. [Ent-gejgen majnem For-szlak ist zi hojte ab-gerajst] - Wbrew mojej propozycji, ona dzisiaj wyjechała.

• gemäß - zgodnie z 

Gemäß Ihrem Wunsch, habe ich Ihnen ein frisches Brot geholt. [Gemes Ijrem Wunsz, habe yś Ijnen ajn friszes Brot geholt] - Zgodnie z Pana życzeniem, przyniosłam Panu świeży chleb.

• zufolge - według 

Dem Wetterbericht zufolge wird es regnen. [Dejm Weta-beriśt cufolge wirt es regnen] - Według prognozy pogody będzie padać.

UWAGA! Jedna ważna sprawa dotycząca przyimków. 

Przyimki w języku niemieckim bardzo często ulegają tzw. ściągnięciu z rodzajnikiem określonym 

(o rodzajniku określonym możesz poczytać TUTAJ ) np.:

von dem - vom 

zu der - zur 

zu dem - zum 

bei dem - beim 

an dem - am 

in das - ins 

Spokojnie.. :) , nie musicie tego wszystkiego umieć, ale warto na ten temat jakąkolwiek wiedzę posiadać i w razie potrzeby wiedzieć gdzie tej wiedzy szukać.

Pozdrawiam serdecznie,
Beata :)

Czytaj więcej»

Akkusativ - biernik!

Dzisiaj kolejny z niemieckich przypadków (już ostatni ;) - Akkusativ (czyli biernik).

Odpowiada on przede wszystkim na pytania: wen? (kogo?) oraz was? (co?).

Czytaj więcej»

Dativ - celownik!

Dzisiaj kolejny (trzeci i przedostatni) z niemieckich przypadków - Dativ, polski celownik.
Odpowiada on przede wszystkim na pytanie: wem? (komu?czemu).

Dativ zastosujemy również wtedy, gdy czasownik użyty w zdaniu będzie oznaczał stan spoczynku lub trwania czynności - zadamy wtedy pytanie wo? (lub - wann? a dokładnie: Mit wem? Womit? Seit wann? Ab wann?).

Czytaj więcej»

Genitiv - dopełniacz!

Dzisiaj obiecane spotkanie z dopełniaczem w języku niemieckim, czyli Genitiv! :)

Jak już wiemy z poprzedniego wpisu, dopełniacz rzeczownika w języku niemieckim odpowiada na pytanie wessen?, czyli: kogo? czego? czyj? czyja? czyje?

Czytaj więcej»

Przypadki w języku niemieckim! (Kasus / Fall)

Zdaję sobie sprawę, że niektórzy z Was nie przepadają.. ale gramatyka niemiecka musi się od czasu do czasu pojawić na naszym blogu dla opiekunek i opiekunów osób starszych. Dzisiaj dosłownie kilka słów ogólnie o przypadkach w języku niemieckim (Kasus / Fall) oraz dodatkowo troszkę info o Nominativie.
Mam nadzieję, że znajomość przypadków ułatwi Wam budowanie poprawnych zdań, jak również lepsze zrozumienie niemieckiej gramatyki.


W gramatyce języka niemieckiego rozróżniamy tylko cztery przypadki, są to:

• Nominativ czyli mianownik, skrót z którym możecie się spotkać to N albo Nom. 

odpowiada na pytanie: wer? (kto?), was? (co?)

• Genitiv - dopełniacz (G, Gen.)  (TUTAJ znajdziesz przykłady zdań) 

odpowiada na pytanie: wessen? (czyj? czyja? czyje? kogo? czego?)

• Dativ - celownik (D, Dat.) (TUTAJ znajdziesz przykłady zdań)

odpowiada na pytanie: wem? (komu? czemu?) 

{pytania pomocnicze, które warto zapamiętać przy Dativie: wo? (gdzie?) i wann? (kiedy?)}

• Akkusativ - biernik (A, Akk.) (TUTAJ znajdziesz przykłady zdań)

odpowiada na pytanie: wen? (kogo?), was? (co?) 

{pytanie pomocnicze: wohin? (dokąd?)}


1. NOMINATIV

Rzeczownik w mianowniku w języku niemieckim będzie zawsze występował po następujących pytaniach:

WER IST DAS? (Kto to jest? ) oraz WAS IST DAS? (Co to jest?)

Wer ist das?
Das ist ein Kind. (To jest dziecko)

Was ist das?
Das ist eine Seife. (To jest mydło.)

Rzeczownik w Nominativie występuje również po czasownikach np.

Dort steht das Auto. (Tam stoi samochód) - spytalibyśmy.. Was steht dort? (Co tam stoi?)

Dort steht ein Mädchen. (Tam stoi dziewczyna) - Wer steht dort? (Kto tam stoi?)

Hier liegt die Fußmatte. (Tutaj leży wycieraczka) - Was liegt hier? (Co tutaj leży?)

Inne przykłady:

Wie wird das Wetter morgen? ( Jaka jutro będzie pogoda?)

War das Auto teuer? ( Czy samochód był drogi?) - Was war teuer? (Co było drogie?) - Das Auto war teuer. (Samochód był drogi.)

Hier ist ein Buch. (Tutaj jest książka.) mówiąc o swojej książce, zamiast rodzajnika możemy wstawić zaimek np.

Hier ist mein Buch. (Tutaj jest moja książka)

W następnym wpisie dotyczącym gramatyki - zapraszam na spotkanie z kolejnym przypadkiem ;) TUTAJ przeczytasz o GENITIVIE Poniżej tabelka, która już kiedyś się pojawiła, tylko dzisiaj jest trochę dokładniejsza. Pamiętajcie, żeby nowych rzeczowników uczyć się ZAWSZE z rodzajnikiem!!! Bardzo się to przydaje, gdy z biegiem czasu chcemy mówić coraz lepiej i poprawnie :)

ODMIANA RODZAJNIKA OKREŚLONEGO oraz NIEOKREŚLONEGO przez PRZYPADKI

	SINGULAR liczba pojedyczna			PLURAL liczba mnoga
przypadki/rodzaje	Maskulinum rodzaj męski	Feininum rodz.żeński	Neutrum rodz.nijaki
Nominativ Genitiv Dativ Akkusativ	der (ein) des (eines)+e(s) dem (einem) den (einen)	die (eine) der (einer) der (einer) die (eine)	das (ein) des (eines)+e(s) dem (einem) das (ein)	die der den +n die

Czytaj więcej»

Rodzajnik określony w języku niemieckim - Der bestimmte Artikel

Zgodnie z obietnicą dzisiaj kilka słów na temat rodzajnika określonego w języku niemieckim - Der bestimmte Artikel.

Rodzajnik określony w liczbie pojedynczej to: der - dla rodzaju męskiego, die - dla rodzaju żeńskiego i das - dla rodzaju nijakiego oraz die - w liczbie mnogiej.

Czytaj więcej»

Rodzajnik nieokreślony w języku niemieckim - Der unbestimmte Artikel.

Dzisiaj zajmiemy się rodzajnikiem nieokreślonym w języku niemieckim - der unbestimmte Artikel. Nie ma rady - odrobinę gramatyki od czasu do czasu trzeba przerobić ;)

W języku niemieckim występują dwa rodzaje rodzajników - rodzajnik określony (der bestimmte Artikel ) oraz rodzajnik nieokreślony (der unbestimmte Artikel ), o którym mowa dzisiaj.

Czytaj więcej»

UMLAUTY - Czyli jak pisać niemieckie znaki na polskiej klawiaturze

Dzisiaj krótko i na temat :)

Jeśli zdarzy się Wam pisać coś na komputerze w języku niemieckim, to możecie napotkać na problem jak napisać niemiecki znaki czyli tzw. "umlauty" na polskiej klawiaturze.
Są oczywiście różne rozwiązania tego problemu, ale jeśli mamy klawiaturę z boczną klawiaturą numeryczną to mamy ułatwione zadanie :)

Istnieją specjalne kody, dzięki którym bez problemu będziemy używać niemieckich liter.

Kody te tak naprawdę przy częstym korzystaniu bardzo szybko zapadają w pamięć.

Oto one:

ä - 132
Ä - 142 

ö - 148
Ö - 153

ü - 129
Ü - 154

ß - 225

lewą ręką naciskamy i przytrzymujemy lewy 'Alt'
jednocześnie na bocznej klawiaturze numerycznej wybijamy dany kod

Prawda, że fajne? :)

Jeśli korzystamy w Niemczech z komputera niemieckiej rodziny, to zazwyczaj
klawiatura jest już oczywiście z niemiecką czcionką, co znów z drugiej strony
utrudnia nam pisanie polskich znaków.

Jeśli tylko my korzystamy z takiego komputera, to warto sobie przestawić czcionkę na polską
w ustawieniach w pasku języka.

Co jeszcze ważne?

Często można spotkać się z następującą pisownią:

ö = oe
ü = ue
ä = ae

Powyższą pisownię możecie zastosować bez wyrzutów sumienia, zawsze gdy potrzebujecie napisać coś w języku niemieckim, a nie macie możliwości użycia niemieckich umlautów.


Jeśli uważasz post za przydatny udostępnij go proszę dalej.
Dziękuję :)

Pozdrawiam,

Beata

Czytaj więcej»

Liczebniki główne w języku niemieckim - die Kardinalzahlen

LICZEBNIKI GŁÓWNE
odpowiadają na pytanie: wie viel?  wie viele? (ile?)
Przeważnie pisze się je małą literą
(za wyjątkiem: die Null - zero, die Million - milion, die Miliarde - miliard)


Liczby oznaczające numery linii autobusowych czy tramwajowych,
jak również oceny w szkole pisane są równiż wielką literą (i są rodzaju żeńskiego)
np.: Ich warte auf die Zwei. [Iś warte auf di Cwaj ] - Czekam na Dwójkę
(dosł. Czekam na tramwaj/ autobus nr 2)

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Null eins [ajnc ] zwei [ cwaj ] drei [draj ] vier [fija ] fünf [fynf ] sechs [zeks ] sieben [ziben ] acht [aht ] neun [nojn ] zehn [cejn ] elf zwölf [cfoelf ]

13 14 15 16 17 18 19 20

Liczby od 13 do 19 tworzy się przez dodanie końcówki -zehn [cejn] dreizehn [draj-cejn ] vierzehn [fier-cejn ] fünfzehn [fynf-cejn ] sechzehn [zeh-cejn ] siebzehn [zieb-cejn ] achtzehn [aht-cejn ] neunzehn [nojn-cejn ] zwanzig [cfanciś ]

Liczby dziesiętne od 20 do 90 ogólnie mówiąc tworzymy poprzez dodanie końcówki -zig [cyś].
Podkreślone liczebniki zostały jednak utworzone w sposób nieregularny!

20 30 40 50

zwanzig [ cfan-cyś ] dreßig [ draj-syś ] vierzig [ fier-cyś ] fünfzig [fynf-cyś ]

60 70 80 90

sechzig [zeh-cyś ] siebzig [zib-cyś ] achtzig [ah-cyś ] neunzig [ nojn-cyś ]

Wszystkie liczebniki powniżej miliona wyrażane w formie słownej (in Worten) - piszemy łącznie.
Połączenie dziesiątek i jednostek tworzymy poprzez dodanie spójnika "und".

W języku niemieckim liczby czytamy zawsze od końca!!! 

np. 32 - zweiunddreßig [ cwaj-und-drajsyś]

(dwa i trzydzieści, czyli trzydzieści dwa ;)

21 - einundzwanzig [ ajn-und-cfancyś ] - czyli w dosłownym tłumaczeniu: 'jeden i dzwadzieścia'
22 - zweiundzwanzig [cwaj-und-cfancyś ]
34 - vierunddreißig [ fija-und-drajsyś ]
39 - neununddreißig [ nojn-und-drajsyś ]
42 - zweiundvierzig [cwaj-und-fircyś ]
53 - dreiundfünfzig [draj-und-fynfcyś ]
54 - vierundfünfzig [ fija-und-fynfcyś ]
65 - fünfundsechzig [fynf-und-zehcyś ]
76 - sechsundsiebzig [zeks-und-zibcyś ]
87 - siebenundachtzig [ziben-und-ahcyś ]
98 - achtundneunzig [aht-und-nojncyś ]

100 - (ein)hundert [ hundat ] , 1000 - (ein)tausend [ tałzent ]

Aby wyrazić coś w setkach, przed słowem "hundert" (sto) określamy ile jest danych setek.
Podobnie ma się rzecz z wyrażaniem tysięcy - przed słówkiem "tausend" 

określamy ile jest tych tysięcy.

200 - zweihundert [ cwaj-hundat ]
300 - dreihundert [ draj-hundat ]
400 - vierhundert [ fija-hundat ]
500 - fünfhundert [ fynf-hundat ]
600 - sechshundert [ zeks-hundat ]
700 - siebenhundert [ziben-hundat ]
800 - achthundert [aht-hundat ]
900 - neunhundert [nojn-hundat ]
1000 - tausend [ tałzent ]
1001 - (ein)tausendeins [ ajn-tałzent-ajnc ]
2004 - zweitausendvier [ cwaj-tałzent-fija ]
3005 - dreitausendfünf [ draj-tałzent-fynf ]
4579 - viertausendfünfhundertneunundsiebzig [fija-tałzent-fynf-hundat-nojn-und-zibciś ]

30 000 - dreißigtausend [ drajsiś-tałzent ]
100 000 - (ein)hunderttausend [ajn-hundat-tałzent ]
1 000 000 - eine Million

Jeśli liczba przekracza milion, piszemy ją następująco:
1 460 000 - eine Million vierhundertsechzigtausend [ ajne Miljon vija-hundat-zehciś-tałzent ]


Przydał Ci się ten wpis?

Jeśli tak, zostaw proszę komentarz lub podziel się tym wpisem ze znajomymi na FB :)

Pozdrawiam,

Beata

Czytaj więcej»

Odmiana czasownika MIEĆ ( HABEN )

Spotykając się z Wami - opiekunami osób starszych - na lekcjach niemieckiego często powtarzam, że odmiana czasowników: sein (być) oraz haben (mieć) to PODSTAWA. Bez tego ani rusz.
Ci, co dopiero zaczynają przygodę z językiem niemieckim, niech wezmą to sobie do serca.
Odmianę czasownika BYĆ - SEIN w języku niemieckim znajdziesz tutaj: ODMIANA CZASOWNIKA BYĆ - SEIN

'Ich habe', 'du hast' czyli odmiana czasownika MIEĆ - HABEN

ich habe - (ja) mam 

du hast - (ty) masz 

er hat - (on) ma

sie hat - (ona) ma

es hat - (ono) ma

wir haben - (my) mamy

ihr habt - (wy) macie

sie haben - (one, oni) mają

Sie haben - (Pan, Pani, Państwo) mają

Ich habe Zeit. [ Yś habe Cajt ] - (Ja) mam czas.
die Zeit - czas

Du hast Mineralwasser. [ Du hast Mineral-wasa ] - Ty masz wodę mineralną.
das Wasser [ Wasa ] - woda
das Mineralwasser [ Mineral - wasa ] - woda mineralna

Er hat noch 5 (fünf) Euro. [ Er hat noch fynf Ojro ] - On ma jeszcze 5 Euro.

Sie hat Fieber. [ Zi hat Fiba ] - Ona ma gorączkę.

das Fieber - gorączka

Es hat eine lange Geschichte. [ Es hat ajne lange Gesziśte ] - Ono (=to) ma bardzo długą historię. 

lang, lange - długi, długo

die Geschichte - historia, opowieść

die Geschichten - historie, opowieści

Wir haben ein großes Haus. [ Wija haben ajn groses Haus ] - My mamy duży dom.

groß - duży

das Haus - dom

die Häuser - domy

Ihr habt kein großes Haus. [ Ija habt kajn groses Haus ] - Wy nie macie (żadnego) dużego domu.

Sie haben zwei Kinder. [ Zi haben cwaj Kinda ] - Oni mają dwoje dzieci.

zwei [ cwaj ] - dwa, dwoje, dwóch

das Kind - dziecko

die Kinder - dzieci

Sie haben ein schönes Auto. [ Zi haben ajn szynes Auto ] - Macie Państwo piękny samochód. 

schön [ szoen ]- ładny, piękny

das Auto - samochód, auto

die Autos - samochody, auta

Spodobał Ci się ten wpis?
- Udostępnij go proszę innym. (Niżej po prawej stronie znajdziesz ikonki udostępnienia.)
- Zostaw proszę komentarz.

Dziękuję i pozdrawiam, 

Beata 

Czytaj więcej»

Odmiana czasownika BYĆ ( SEIN )

Dzisiaj 'ich bin', 'du bist' czyli odmiana czasownika BYĆ (SEIN) w języku niemieckim

ich bin [ yś bin ] - (ja) jestem 

du bist - (ty) jesteś 

er ist - (on) jest 

sie ist [ zi yst ] - (ona) jest 

es ist - (ono) jest

wir sind [ wija zint ] - (my) jesteśmy 

ihr seid [ ija zajt ] - (wy) jesteście

sie sind [ zi zint ]- (one, oni) są

Sie sind - (Pan, Pani, Państwo) są

Przykłady:

Ich bin dreiundfünfzig Jahre alt. [ Iś byn draj-und-fynfciś Jare alt] - Mam 53 lata. (Dosłownie przetłumaczylibyśmy to zdanie - Jestem 53 lata stary ;)
alt - stary

Du bist noch jung. - (Ty) jesteś jeszcze młody.
noch - jeszcze
jung - młody

Er ist krank. - On jest chory.
krank - chory

Sie ist müde. [ Zi yst myde ] - Ona jest zmęczona.
müde - zmęczony

Es ist klein. [ Es ist klajn ] - Ono jest małe.
klein - mały


Wir sind Freunden. [ Wija zind Frojnden ] - (My) jesteśmy przyjaciółmi.
der Freund [Frojnd] - przyjaciel, chłopak
die Freundin [Frojndin] - przyjaciółka, ale również dziewczyna=sympatia
die Freunde [Frojnde] - przyjaciele

Ihr sind traurig. [ Ija zind traułryś ] - (Wy) jesteście smutni.
traurig - smutny

Sie sind zufrieden. [ Zi zind cufriden ] - Oni są zadowoleni. / One są zadowolone.
zufrieden - zadowolony

Sie sind gesund. [ Zi zind gezund ] - Pani jest zdrowa./ Pan jest zdrowy./ Państwo są zdrowi.
gesund - zdrowy

Pozdrawiam serdecznie,
Beata 

Czytaj więcej»

Zaimki osobowe - die Personalpronomen

Zaimki osobowe - die Personalpronomen

Zaimek osobowy jest częścią mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, jak również liczebnik.

liczba pojedyczna	wymowa	znaczenie polskie	liczba mnoga	wymowa	znaczenie polskie
ich	[yś]	ja	wir	[wija]	my
du	[du]	ty	ihr	[ija]	wy
er	[er]	on	sie	[zi]	oni, one
sie	[zi]	ona	Sie	[Zi]	Pan, Pani, Państwo (forma grzecznościowa)
es	[es]	ono

Zwróćcie uwagę, że w liczbie mnogiej zaimek "sie" oznacza zarówno "oni", jak i "one".

W 3 osobie liczby mnogiej występuje jeszcze zaimek "Sie" (Pan, Pani, Państwo), który jest tzw. formą grzecznościową. Zaimek ten pisany jest zawsze dużą literą! Używa się go przy zwracaniu się do osób, których nie znamy, bądź z którymi łączą nas oficjalne stosunki, czyli najkrócej mówiąc, do osób, z którymi nie jesteśmy "na ty".

W przeciwieństwie do języka polskiego, w języku niemieckim forma osobowa czasownika musi być zawsze używana z zaimkiem osobowym np. :

ich habe (= mam), 

wir haben (= mamy)

W kolejnych postach odmienimy sobie przez osoby najważniejsze czasowniki :

być = sein [ zajn ] - czytaj tutaj: Odmiana czasownika BYĆ - SEIN

mieć = haben - czytaj tutaj: Odmiana czasownika HABEN - MIEĆ

Pozdrawiam,

Beata 

Czytaj więcej»